Wat is AMPK en hoe kunnen supplementen die AMPK activeren de werking ervan versterken?

Wat is AMPK?

AMP-geactiveerd proteïnekinase, of AMPK, is als een stroomschakelaar in je cellen. Het speelt een belangrijke rol bij het in balans houden van je energieniveau. Stel je je lichaam voor als een complexe fabriek; AMPK helpt bepalen wanneer er meer energie moet worden aangemaakt en wanneer je de beschikbare energie moet sparen, afhankelijk van hoeveel je nodig hebt. Wanneer je sport of op dieet bent, wordt AMPK geactiveerd en geeft het je lichaam het signaal om vet te verbranden en meer energie aan te maken. De activering van AMPK is dus cruciaal om energiek en gezond te blijven, en daarom zijn mensen geïnteresseerd in AMPK-metabolische activatoren – speciale hulpstoffen die het enzym activeren, waardoor je lichaam zijn energie efficiënt kan beheren en je je goed blijft voelen.

Voordelen van AMPK

AMPK fungeert als de energiemonitor van ons lichaam. Wanneer onze cellen te weinig energie hebben, komt AMPK in actie. Dit enzym speelt een cruciale rol bij het bepalen van hoe onze stofwisseling werkt en hoeveel lichaamsvet we hebben. Naarmate we ouder worden, nemen onze AMPK-waarden op natuurlijke wijze afnemen, en dit zou kunnen verklaren waarom velen van ons in de loop der jaren wat extra kilo’s zijn aangekomen (hoewel onze eetgewoonten en dagelijkse routines daar ook een rol in spelen). Onderzoekers komen steeds meer te weten over AMPK, maar we weten nu al welke positieve effecten het heeft als het actief is.

Het regelt je energie en vetten

Als onze interne ‘dirigent’ heeft AMPK de cruciale taak om te bepalen hoe onze cellen energie gebruiken en opslaan. Telkens wanneer het wordt geactiveerd, zet het het lichaam ertoe aan om opgeslagen vet te verbranden. Tegelijkertijd zorgt AMPK ervoor dat onze de gezondheid van het hart in de gaten houden door ervoor te zorgen dat bloedvetten zoals triglyceriden en cholesterol onder controle blijven.

Versterkt de werking van antioxidanten

Maar het gaat niet alleen om energie en vet. Het speelt nog een andere belangrijke rol: het stimuleert de aanmaak van antioxidanten in ons lichaam. Deze antioxidanten gaan het verouderingsproces tegen en vertragen de celbeschadiging. 

Gaat ontstekingen tegen

Een ander belangrijk voordeel van AMPK voor je lichaam is dat het ontstekingen kan tegengaan. AMPK remt namelijk de ontstekingsroute NF-kB. Hoge concentraties NF-kB worden in verband gebracht met bepaalde chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas.

Reguleert de bloedsuikerspiegel

Een verhoogde bloedsuikerspiegel kan je welzijn schaden. AMPK helpt je lichaam glucose efficiënt te gebruiken en om te zetten in energie (ook wel ATP genoemd) en het naar onze spieren te brengen. Dit proces helpt onze bloedsuikerspiegel onder controle te houden.

Wanneer AMPK in een deel van onze hersenen, de hypothalamus, in werking treedt, zet het de lever ertoe aan meer glucose aan te maken. Dit doet het door de opslag van glucose te stoppen. Dit is met name gunstig bij het bestrijden van hypoglykemie – een toestand waarbij er te weinig bloedsuiker is, wat de hersenactiviteit en de algehele stabiliteit kan aantasten.

AMPK en veroudering: de connectie

Naarmate we ouder worden, daalt ons AMPK-gehalte van nature. Dit leidt vaak tot meer gewichtstoename, zichtbaarder buikvet en minder energie in het algemeen. Verschillende factoren kunnen de AMPK-activiteit onderdrukken, van een dieet dat rijk is aan vetten, glucose en eiwitten tot gewoonten die onze insulineresistentie kunnen vergroten.

Als je meer wilt weten over veroudering en de kenmerken die wetenschappers en onderzoekers hebben gebruikt om leeftijd te bepalen, lees dan zeker onze blog “De belangrijkste kenmerken van veroudering en hoe je ze kunt omschrijven”. 

Onderzoek suggereert dat AMPK ons misschien ook helpt om langer te leven, vooral als we minder calorieën eten. Het ondersteunt Sirtuïnen, een groep die van essentieel belang is voor de gezondheid van onze cellen, maar die vaak minder actief wordt naarmate we ouder worden. Door AMPK te activeren, kunnen we ervoor zorgen dat deze sirtuïnen goed blijven functioneren.

AMPK houdt ook mTOR in toom. mTOR helpt je spieren groeien en herstelt je cellen, maar een te hoge activiteit hangt samen met ernstige ziektes als kanker en diabetes. Dus het is goed dat AMPK mTOR in bedwang houdt.

Lees hier meer over mTor.

Wat zijn AMPK-metabolische activatoren?

Gelukkig houdt het verhaal niet op bij de afname van AMPK. We hebben de mogelijkheid om deze waarden op natuurlijke wijze weer op peil te brengen. Eenvoudige veranderingen, zoals het omarmen van caloriebeperking, regelmatig bewegen en een vezelrijk dieet volgen kunnen een wereld van verschil maken. 

Sommige supplementen kunnen ook krachtige AMPK-metabolismeactivatoren zijn. Supplementen met liponzuur, berberine, resveratrol, en Quercetine bieden aanzienlijke voordelen bij het activeren van AMP-geactiveerd proteïnekinase.

Resveratrol, een van deze krachtige AMPK-activatoren, heeft ook ontstekingsremmende, antioxiderende en zelfs anti-aging-eigenschappen.

Quercetine daarentegen is een flavonoïde die in allerlei voedingsmiddelen voorkomt, zoals uien, appels, bessen en thee. Net als resveratrol speelt quercetine een belangrijke rol bij het activeren van AMPK. Daarnaast kan quercetine ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen hebben. Dit kan oxidatieve stress tegengaan, een belangrijke factor bij veroudering en verschillende chronische ziekten. 

Het opnemen van deze stoffen in de voeding, hetzij via natuurlijke voedingsmiddelen, hetzij via supplementen, kan een doorbraak betekenen voor mensen die hun gezondheid willen verbeteren en willen profiteren van de voordelen van AMPK-activering.

Er zijn ook nog andere natuurlijke manieren om het te activeren. Dat kan al door gewoon wat minder te eten, want caloriebeperking is een natuurlijke AMPK-activator. Sporten, vooral intensieve trainingen, hebben hetzelfde effect. Ook kan het eten van vezelrijke voeding en voedingsmiddelen met polyfenolen – die je in fruit en groenten vindt – helpen om het beter te laten werken. Maar we moeten wel oppassen, te veel vet, suiker, of zelfs eiwitten kunnen AMPK afremmen.

Wat zijn AMPK-remmers?

AMPK heeft echter ook zijn zwakke punten. Sommige factoren kunnen namelijk als remmers werken en de efficiëntie ervan verminderen. Een dieet met veel vetten, te veel suiker of zelfs te veel eiwitten kan de activering van AMPK negatief beïnvloeden. Uit verschillende onderzoeken is zelfs een verband gebleken tussen een vetrijk dieet en verlaagde AMPK-waarden.

Als we het over eiwitten hebben: hoge concentraties aminozuren activeren mTOR – de signaalwegen die verantwoordelijk zijn voor de opbouw en het herstel van spieren. SMPK en mTOR zijn met elkaar verbonden, en wanneer mTOR wordt geactiveerd, lijkt het erop dat AMPK wordt geremd.

Een te hoge calorie-inname is ook een remmende factor. Als je meer eet dan je nodig hebt, geeft dat je lichaam het signaal dat het tijd is om reserves aan te leggen. Daarnaast dragen bepaalde levensstijlfactoren, zoals chronische stress, een zittende levensstijl en het ouder worden zelf, bij aan een afname van de AMPK-activiteit. Het is essentieel om je bewust te zijn van deze remmende factoren, omdat een verminderde AMPK-functie op den duur kan leiden tot diverse gezondheidsproblemen, zoals metabole onevenwichtigheden en verminderde cellulaire energie.

AMPK en mTOR in balans: jouw recept voor een goede gezondheid

Hoewel AMPK de aandacht heeft getrokken vanwege zijn rol in de stofwisseling en veroudering, is het belangrijk om ook nog een andere cruciale speler te noemen: mTOR (mechanistisch Target of Rapamycin). mTOR is een eiwit dat de celgroei, celdeling en het overleven van cellen regelt. Als er genoeg voedingsstoffen zijn, geeft mTOR de cellen het signaal om te groeien, terwijl AMPK in tijden van schaarste het signaal geeft om energie te besparen. De balans tussen AMPK en mTOR is cruciaal voor de gezondheid en longevity van cellen. Overmatige activering van mTOR, vaak veroorzaakt door een hoge inname van voedingsstoffen of bepaalde gezondheidsproblemen, kan bijdragen aan ouderdomsgerelateerde ziekten en aandoeningen.