Selenium – voordelen, gebruik, bijwerkingen en dosering

Selenium is misschien niet een mineraal waar je vaak aan denkt, maar het is ontzettend belangrijk voor je gezondheid en longevity. Maar wat is selenium precies, en waar is het goed voor? Selenium komt van nature voor in verschillende voedingsmiddelen of als een seleniumsupplement – dit mineraal helpt je lichaam om schade door schadelijke stoffen uit de omgeving en stress tegen te gaan. Als je weet wat selenium voor je lichaam doet en ervoor zorgt dat je het juiste gehalte aanhoudt, kan dat je algehele gezondheid en longevity een flinke boost geven.

paranoten

Wat zijn de voordelen van selenium?

Selenium heeft tal van voordelen, vooral dankzij de krachtige antioxiderende eigenschappen die je cellen beschermen tegen schade en ontstekingen. Een gezond seleniumgehalte ondersteunt je algehele welzijn en draagt bij aan je gezondheid op de lange termijn. Een recent systematisch overzicht uit 2025 benadrukt het belang van een optimaal seleniumgehalte voor het behoud van een goede gezondheid.

Waar is selenium goed voor?

Selenium speelt verschillende belangrijke rollen in je lichaam. Mensen gebruiken vaak seleniumsupplementen om een tekort aan te vullen, de gezondheid van de schildklier te ondersteunen en hun immuunsysteem te versterken. Daarnaast beschermt selenium je cellen tegen schadelijke invloeden, helpt het bij de aanmaak van DNA en kan het je lichaam zelfs helpen infecties te bestrijden. Als je deze voordelen kent, snap je beter waarom het belangrijk is om de juiste hoeveelheid selenium binnen te krijgen voor je algehele gezondheid.

Hoe selenium je schildkliergezondheid kan ondersteunen

Selenium ondersteunt gezondheid van de schildklier door je lichaam te helpen bij het omzetten van schildklierhormonen van de inactieve vorm (T4) naar de actieve vorm (T3). Dit is van cruciaal belang, omdat actieve schildklierhormonen je stofwisseling, je energieniveau en je algehele lichaamsfuncties regelen. Uit een onderzoek in het tijdschrift *Clinical Endocrinology* bleek dat selenium-supplementen de symptomen van auto-immuunthyreoïditis aanzienlijk verbeterden. Dit is een aandoening waarbij het immuunsysteem per ongeluk de schildklier aanvalt, wat leidt tot ontsteking en een verminderde werking[1]. Krijg je regelmatig selenium binnen, dan kan dat je risico op schildklierproblemen verlagen.

Misschien vind je deze blog ook interessant: Quercetine en bijwerkingen op de schildklier – de checklist

Cognitieve ondersteuning

Een gezond seleniumgehalte is belangrijk voor de hersenen. Het beschermt hersencellen tegen schade door oxidatieve stress, een belangrijke factor bij achteruitgang van het denkvermogen. Naarmate we ouder worden, kan het handhaven van een optimale seleniuminname helpen om het geheugen, de concentratie en de algehele hersenfunctie te ondersteunen. Onderzoek gepubliceerd in Neuro-epidemiologie wijst erop dat voldoende selenium in je voeding zou kunnen bijdragen aan een betere cognitieve gezondheid en misschien zelfs het risico op leeftijdsgebonden achteruitgang kan verminderen [2].

Selenium helpt je immuunsysteem te versterken

Selenium versterkt je immuunsysteem door de werking van je immuuncellen te verbeteren. De antioxiderende eigenschappen ervan beschermen deze cellen tegen schade, waardoor je lichaam infecties beter kan bestrijden. Een overzicht in Nutrients benadrukt dat een tekort aan selenium je immuunsysteem kan verzwakken, waardoor je vatbaarder wordt voor ziektes [3].

Dosering van selenium

Als je weet hoeveel selenium je moet innemen, kun je optimaal profiteren van de gezondheidsvoordelen zonder het risico op bijwerkingen te lopen. Hier volgt een eenvoudig overzicht van de aanbevolen dagelijkse doseringen selenium:

LeeftijdsgroepAanbevolen dagelijkse hoeveelheid (uit voeding en supplementen)
Geboorte tot 6 maanden15 mcg*
7–12 maanden20 mcg*
1–3 jaar20 mcg
4–8 jaar30 mcg
9–13 jaar40 mcg
14–18 jaar55 mcg (algemeen), 60 mcg (zwanger), 70 mcg (borstvoeding)
19–50 jaar55 mcg (algemeen), 60 mcg (zwanger), 70 mcg (borstvoeding)
51+ jaar55 mcg
*Aanbevolen inname (AI).
Bron: Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health. Selenium – Informatieblad voor gezondheidsprofessionals. Bijgewerkt op 15 april 2024. Te vinden op: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Selenium-HealthProfessional/

Wat zijn de symptomen van een seleniumtekort?

Een tekort aan selenium kan tot allerlei gezondheidsproblemen leiden. Enkele veelvoorkomende symptomen zijn:

  • Verzwakte immuunfunctie
  • Vermoeidheid
  • Haaruitval
  • Cognitieve achteruitgang

Ernstige tekorten kunnen bijdragen aan een verstoorde werking van de schildklier en een verhoogd risico op hartziekten.

Bijwerkingen van selenium

Hoewel selenium goed voor je is, kan te veel ervan ook negatieve gevolgen hebben. Hoge seleniumwaarden kunnen symptomen veroorzaken zoals misselijkheid, braken, haaruitval en broze nagels. In extreme gevallen kan een te hoge inname leiden tot selenose, een aandoening die het zenuwstelsel aantast. Tot de risico’s van het innemen van selenium behoort ook een mogelijk verhoogd risico op diabetes, hartziekten of spijsverteringsproblemen.

Het is belangrijk om de juiste balans te vinden bij het innemen van selenium – zowel te weinig als te veel kan schadelijk zijn. De juiste hoeveelheid helpt je immuunsysteem, je hersengezondheid en je schildklierfunctie te ondersteunen, maar als je de aanbevolen dosering overschrijdt, kan dat ernstige gevolgen hebben. Om het zekere voor het onzekere te nemen, houd je je inname goed in de gaten en raadpleeg je een zorgverlener voordat je seleniumsupplementen gaat gebruiken.

In welke voedingsmiddelen zit selenium?

Welke voedingsmiddelen bevatten selenium? Veel alledaagse voedingsmiddelen zijn goede bronnen van selenium, zoals paranoten, zeevruchten, vlees, granen, zuivelproducten en eieren. De hoeveelheid selenium hangt af van waar en hoe deze voedingsmiddelen worden geteeld. Bekijk ons volledige artikel over seleniumrijke voedingsmiddelen voor een gedetailleerd overzicht: Seleniumrijke voeding voor je dagelijkse eetpatroon.

Zie ook: De complete gids over voeding voor longevity – voedingsmiddelen, diëten en meer.

Selenium en longevity

Selenium is belangrijk voor je algehele gezondheid, maar kan het ook invloed hebben op je longevity? Onderzoek suggereert een verband tussen het seleniumgehalte en longevity, vooral door de antioxidante, ontstekingsremmende en immuunversterkende eigenschappen.

Een Zweeds onderzoek uit 2023 liet zien dat het slikken van selenium- en co-enzym Q10-supplementen de sterfte aan hart- en vaatziekten over 12 jaar aanzienlijk verminderde. Deelnemers die deze supplementen slikten, hadden een betere hartfunctie, minder ziekenhuisopnames en over het algemeen een betere levenskwaliteit [4].

Een ander onderzoek in China liet zien dat mensen in gebieden met seleniumrijke grond vaak langer leven, wat wijst op een verband tussen de inname van selenium via de voeding en longevity [5].

Bovendien liet het EVA-onderzoek in Frankrijk zien dat een laag seleniumgehalte bij ouderen samenhing met een hogere sterfte, wat nog eens onderstreept hoe belangrijk het is om naarmate je ouder wordt voldoende selenium binnen te krijgen [6].

Zie ook: Wat betekent longevity? Gezond ouder worden

Conclusie

Selenium is belangrijker voor je gezondheid dan veel mensen beseffen. Het ondersteunt niet alleen je immuunsysteem en de werking van je schildklier, maar werkt ook als een krachtige antioxidant die je cellen beschermt tegen schade en het risico op chronische ziekten vermindert. Daarnaast speelt het een rol bij de gezondheid van je hart, je hersenfunctie en je longevity. Hoewel het van nature voorkomt in voedingsmiddelen zoals paranoten, zeevruchten en vlees, kan een supplement nuttig zijn voor mensen met een tekort. Maar evenwicht is cruciaal: zowel te weinig als te veel selenium kan negatieve effecten hebben. De juiste inname kan echt een verschil maken voor je gezondheid en welzijn op de lange termijn.

Referenties

2. Gärtner, R., Gasnier, B. C. H., Dietrich, J. W., Krebs, B., & Angstwurm, M. W. A. (2002). Seleniumsuppletie bij patiënten met auto-immuunthyroïditis verlaagt de concentraties van schildklierperoxidase-antilichamen. Clinical Endocrinology, 56(1), 63-70. https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/87/4/1687/2374966

3. Berr, C., Balansard, B., Arnaud, J., Roussel, A. M., & Alpérovitch, A. (2000). Cognitieve achteruitgang hangt samen met systemische oxidatieve stress: de EVA-studie. Neuroepidemiology, 19(1), 37-43. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11037017/

1. Hoffmann, P. R., & Berry, M. J. (2008). De invloed van selenium op immuunreacties. Nutrients, 5(4), 1138-1148. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3723386/

4. Alehagen, U., Alexander, J., Aaseth, J. O., Larsson, A., Svensson, E., & Opstad, T. B. (2023). Effecten van een behandeling met selenium en co-enzym Q10 op vijf geselecteerde leeftijdsgerelateerde biomarkers bij oudere Zweden met een laag seleniumgehalte: resultaten die wijzen op een anti-verouderingseffect – Een subanalyse van een eerdere prospectieve, dubbelblinde, placebogecontroleerde, gerandomiseerde klinische studie. Cells, 12(13), 1773. https://doi.org/10.3390/cells12131773

5. Shao, Y., Cai, C., Zhang, H., Fu, W., Zhong, X., & Tang, S. (2018). Factoren die de verspreiding van selenium in de bodem beïnvloeden in een stroomgebied in een met selenium verrijkt gebied in Zuid-China waar mensen met longevity leven. Environmental Science and Pollution Research International, 25(20), 20048-20056. https://doi.org/10.1007/s11356-018-2091-2

6. Akbaraly, N. T., Arnaud, J., Hininger-Favier, I., Gourlet, V., Roussel, A.-M., & Berr, C. (2005). Selenium en sterfte bij ouderen: resultaten van het EVA-onderzoek. Clinical Chemistry, 51(11), 2117–2123. https://doi.org/10.1373/clinchem.2005.055301

Vind wat bij je past

Beantwoord een paar korte vragen en ontdek welke supplementen aansluiten bij jouw doelen en dagelijkse routine.

Vind jouw supplement

Lees verder

Bekijk alle artikelen