Spermidine: functie, voordelen en voeding

Wat is spermidine?

Spermidine behoort tot de polyaminen: kleine moleculen die van nature voorkomen in levende cellen. Ze zijn betrokken bij processen zoals celgroei, celdeling, DNA-stabiliteit en de normale werking van weefsels.⁵

Je lichaam maakt spermidine zelf aan. Daarnaast krijg je het binnen via voeding en produceren bacteriën in de darmen een deel van de spermidine die in het lichaam aanwezig is.

De hoeveelheid spermidine in het lichaam verandert tijdens het ouder worden. Dat is een van de redenen waarom onderzoekers kijken naar de rol van voeding en andere bronnen van spermidine binnen gezond ouder worden.⁵

Spermidine en autofagie

Autofagie betekent letterlijk ‘zelf eten’. Het is het recyclingsysteem van onze cellen. Beschadigde eiwitten en celonderdelen worden afgebroken, waarna bruikbare onderdelen opnieuw kunnen worden ingezet.

Ook beschadigde mitochondriën kunnen via dit systeem worden verwijderd. Daarmee speelt autofagie een belangrijke rol bij celonderhoud en kwaliteitscontrole.

In cel- en dieronderzoek bleek spermidine autofagie te stimuleren. In dezelfde experimenten werd bij verschillende modelorganismen ook een langere levensduur gemeten.¹ Dit onderzoek heeft een belangrijke basis gelegd voor de huidige belangstelling voor spermidine binnen longevity.

Bekijk het onderzoek

Ook vasten en calorierestrictie zijn nauw verbonden met autofagie. Recent onderzoek laat zien dat tijdens vasten de lichaamseigen aanmaak van spermidine kan toenemen en onderdeel is van de route waarmee autofagie wordt geactiveerd.

Welke voordelen van spermidine worden onderzocht?

Gezond ouder worden

Een van de meest interessante gebieden is de relatie tussen spermidine en levensduur. Naast resultaten uit dieronderzoek zijn er ook gegevens uit bevolkingsonderzoek. Een studie onder 829 volwassenen volgde deelnemers ongeveer twintig jaar. Mensen met een hogere inname van spermidine via voeding hadden gemiddeld een lager sterfterisico dan mensen met een lagere inname.² Het gaat hierbij om een verband uit voedingsonderzoek, maar de resultaten sluiten aan bij wat eerder in experimenteel onderzoek werd gezien.

Bekijk het onderzoek

Ontstekingsprocessen en celonderhoud

Spermidine wordt ook onderzocht in relatie tot oxidatieve stress en ontstekingsprocessen. Deze processen krijgen veel aandacht binnen onderzoek naar veroudering.

In experimentele studies worden veranderingen gezien in ontstekingsroutes, mitochondriale functie en de manier waarop cellen beschadigde onderdelen opruimen.¹ ⁵ Dat maakt spermidine vooral interessant als onderdeel van het bredere onderzoek naar celonderhoud.

Hersenen en geheugen

Ook de relatie met geheugen en cognitieve functies wordt onderzocht.

Een klinische studie volgde honderd volwassenen tussen 60 en 90 jaar gedurende twaalf maanden. Op de belangrijkste geheugenmeting werd geen duidelijk verschil gevonden tussen spermidine en placebo. In aanvullende analyses werden wel signalen gezien rond verbaal geheugen en ontstekingsmarkers.³

Daarmee blijft hersengezondheid een interessant onderzoeksgebied, maar de resultaten bij mensen zijn nog niet eenduidig.

Bekijk het onderzoek

Vruchtbaarheid

Spermidine komt ook terug in onderzoek naar vrouwelijke vruchtbaarheid en reproductieve veroudering.

In een studie bij oudere muizen daalde het spermidinegehalte in de eierstokken met de leeftijd. Na toediening van spermidine werden verbeteringen gemeten in eicelkwaliteit, follikelontwikkeling en vruchtbaarheid. De onderzoekers koppelden dit onder meer aan een betere werking en recycling van mitochondriën.⁴

Voor dit onderwerp komt de belangrijkste kennis op dit moment uit dieronderzoek.

Bekijk het onderzoek

Waar zit spermidine in?

Spermidine komt voor in veel gewone voedingsmiddelen. Relatief goede bronnen zijn:

• tarwekiemen
• volkoren granen
• sojabonen en edamame
• kikkererwten en erwten
• broccoli en bloemkool
• paddenstoelen
• groene paprika
• noten en zaden
• gerijpte kaas

Vooral tarwekiemen bevatten relatief veel spermidine. Ook een mediterraan voedingspatroon levert via groenten, peulvruchten, volkorenproducten en kaas verschillende bronnen.

De hoeveelheid kan sterk verschillen per product, herkomst, opslag en bereiding.⁵

Bekijk de volledige lijst met spermidinerijke voeding

Spermidine uit voeding of supplementen?

Een gevarieerd voedingspatroon kan dagelijks spermidine leveren. Supplementen bieden vooral een vaste en controleerbare hoeveelheid en zijn verkrijgbaar als poeder, capsules of vloeibare formuleringen.

Er bestaat geen officiële dagelijkse referentie-inname voor spermidine. De hoeveelheden in klinische onderzoeken verschillen bovendien aanzienlijk. Daarom is het niet zinvol om één universele optimale dosering te noemen.

Bij supplementgebruik zijn samenstelling, dosering en kwaliteit belangrijker dan simpelweg kiezen voor de hoogste hoeveelheid.

Bekijk Liposomale Spermidine

Bijwerkingen en aandachtspunten

Spermidine komt van nature voor in het lichaam en in voeding. In klinisch onderzoek met spermidinerijke extracten werd het over het algemeen goed verdragen.³ ⁵

Gebruik je medicatie, ben je zwanger, geef je borstvoeding of heb je een medische aandoening? Bespreek supplementgebruik dan met een arts of apotheker.

Spermidine in het kort

Spermidine is een natuurlijke polyamine die betrokken is bij verschillende processen in onze cellen. Vooral de relatie met autofagie en celonderhoud heeft de stof een prominente plek gegeven binnen longevityonderzoek.

Onderzoekers kijken daarnaast naar gezond ouder worden, ontstekingsprocessen, hersenen en vruchtbaarheid. Tegelijkertijd is spermidine geen exotische stof: je krijgt het dagelijks binnen via onder meer volkoren granen, peulvruchten, groenten, tarwekiemen en gerijpte kaas.

Ontdek onze supplementen voor vernieuwing

Referenties

1. Eisenberg T, et al. Induction of autophagy by spermidine promotes longevity. Nature Cell Biology, 2009. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19801973
2. Kiechl S, et al. Higher spermidine intake is linked to lower mortality: a prospective population-based study. American Journal of Clinical Nutrition, 2018. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29955838
3. Schwarz C, et al. Effects of Spermidine Supplementation on Cognition and Biomarkers in Older Adults With Subjective Cognitive Decline: A Randomized Clinical Trial. JAMA Network Open, 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35616942
4. Zhang Y, et al. Polyamine metabolite spermidine rejuvenates oocyte quality by enhancing mitophagy during female reproductive aging. Nature Aging, 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37845508
5. Zou D, et al. A comprehensive review of spermidine: Safety, health effects, absorption and metabolism, food materials evaluation, physical and chemical processing, and bioprocessing. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35478379