Bloeddruk en longevity: de belangrijkste dingen en wat ze betekenen

longevity

We kennen allemaal wel de uitdrukking 'Let op je bloeddruk!', vaak half grappend gezegd om ons eraan te herinneren dat we het rustiger aan moeten doen. Maar wat betekent het eigenlijk om op je bloeddruk te letten? En waarom is het belangrijk als je bloeddruk jarenlang hoog blijft, zelfs als je je prima voelt?

Je bloeddruk laat zien hoe hard je hart en bloedvaten elke dag werken. Na verloop van tijd stapelen die kleine dagelijkse inspanningen zich op en bepalen ze hoe goed je lichaam omgaat met veroudering.

In deze blog kijken we naar wat bloeddruk ons echt vertelt, hoe het in de loop van de tijd verandert en hoe het verband houdt met gezondheid en longevity op de lange termijn.

inhoudsopgave

Bloeddruk begrijpen

Bloeddruk is eigenlijk de kracht waarmee het bloed tegen de wanden van de slagaders duwt als het hart pompt. Het wordt meestal uitgedrukt in twee getallen. Het bovenste getal, ook wel de systolische waarde genoemd, laat zien hoeveel druk er is als het hart samentrekt, terwijl het onderste getal, of de diastolische waarde, laat zien hoeveel druk er is als het hart tussen de slagen door even rust neemt.

Deze waarden worden meestal in algemene categorieën ingedeeld:

Categorie	Systolisch	Diastolisch

Lage bloeddruk – hypotensie

Onder ~90 mmHg

Onder ~60 mmHg

Normaal

Rond de 90–120 mmHg

Rond de 60–80 mmHg

Hoge bloeddruk – hypertensie

130 mmHg of hoger

80 mmHg of hoger

Bloeddruk in cijfers

Hoge bloeddruk wordt vaak een 'stille' aandoening genoemd. Veel mensen hebben het zonder duidelijke symptomen, ook al beïnvloedt het langzaam hoe het hart en de bloedvaten ouder worden.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt dat in 2024 ongeveer 1,4 miljard mensen tussen de 30 en 79 jaar wereldwijd hoge bloeddruk hadden, maar dat maar iets meer dan een op de vijf dit onder controle had. Omdat je bloeddruk vaak stijgt naarmate je ouder wordt, is het een belangrijk onderwerp geworden in het gesprek over gezond ouder worden en longevity.

Waarom krijgen we hoge bloeddruk?

Je bloeddruk verandert in de loop van de tijd door biologische processen en langdurige gewoontes. Sommige veranderingen komen langzaam met de leeftijd en zijn meestal niet te vermijden. Andere worden beïnvloed door dagelijkse keuzes, zoals wat je eet, hoeveel je beweegt, hoe je met stress omgaat en hoe goed je slaapt. Dit verklaart waarom je bloeddruk vaak stijgt naarmate je ouder wordt, maar toch verschilt van persoon tot persoon.

Onderzoek laat zien dat je bloeddruk niet alleen door je levensstijl wordt bepaald. Genetica speelt ook een belangrijke rol. Uit grote onderzoeken blijkt dat ongeveer 30-50% van de verschillen in bloeddruk erfelijk is, wat betekent dat sommige mensen meer kans hebben op hoge bloeddruk dan anderen, ongeacht hun levensstijl. De rest wordt beïnvloed door langdurige gewoontes en omgevingsfactoren.

Kortom

Je bloeddruk verandert met de jaren door zowel je genen als je levensstijl. Sommige mensen hebben gewoon meer kans op stijve bloedvaten naarmate ze ouder worden. Maar je levensstijl doet er ook toe. Een ongezond eetpatroon kan je LDL-cholesterol verhogen, wat zich kan ophopen in de wanden van je bloedvaten, waardoor ze smaller en minder flexibel worden. Als je bloedvaten stijver worden, gaat je bloeddruk omhoog.

Waarom hoge bloeddruk al vroeg belangrijk is

Een van de redenen waarom hoge bloeddruk vaak onderschat wordt, is dat het niet altijd meteen ongemak geeft. Sterker nog, een hoge bloeddruk kan jarenlang stilletjes invloed hebben op je lichaam. Een constant verhoogde druk zorgt voor een constante belasting van de bloedvaten, waardoor ze na verloop van tijd steeds stijver en minder flexibel worden.

Uit langdurig onderzoek onder mensen blijkt dat je bloeddruk op jongere leeftijd invloed heeft op je hart- en vaatrisico later. Het gaat dus niet alleen om hoe hoog je bloeddruk wordt, maar ook hoe lang je lichaam eraan blootgesteld wordt. Als je je bloeddruk vroeg aanpakt, is dat niet alleen om te reageren op een ziekte, maar vooral om je bloedvaten gezond te houden en gezond ouder te worden.

Hoe je bloeddruk verandert naarmate je ouder wordt

Bloeddruk is niet altijd hetzelfde. Het gaat van nature op en neer gedurende de dag en verandert door de jaren heen, afhankelijk van je leeftijd, levensstijl en hoe je hart en bloedvaten in het algemeen in orde zijn. Daarom kunnen, zoals eerder gezegd, twee mensen met dezelfde bloeddruk op papier heel verschillende resultaten hebben op de lange termijn.

Naarmate we ouder worden, worden onze slagaders langzaam minder elastisch. Het hart moet harder werken om het bloed rond te pompen, wat verklaart waarom de bloeddruk vaak stijgt naarmate we ouder worden. Levensstijlfactoren zoals voeding, lichaamsbeweging, stress, slaap en lichaamsgewicht kunnen dit proces versnellen of vertragen.

Bloeddruk volgt meestal geen rechte lijn, maar ontwikkelt zich in patronen in de loop van de tijd. Bij sommige mensen stijgt de bloeddruk gestaag, bij anderen blijft deze jarenlang redelijk stabiel en weer anderen slagen erin hun bloeddruk te verlagen door hun levensstijl aan te passen. Onderzoek laat zien dat deze langetermijnpatronen – vaak bloeddruktrajecten genoemd – een grotere invloed hebben op de toekomstige gezondheid dan een enkele meting op een bepaald moment.

Belangrijke dingen die je bloeddruk in de loop van de tijd kunnen beïnvloeden zijn onder andere:

Veranderingen in bloedvaten door ouderdom
Kwaliteit van je eten en hoeveel zout je binnenkrijgt
Bewegen en dagelijkse beweging
Stressniveaus en evenwicht in het zenuwstelsel
Slaapkwaliteit en herstel
Lichaamsgewicht en metabolische gezondheid
Alcoholgebruik en genetische achtergrond

Bloeddruk en longevity

Bloeddruk voelt zelden urgent aan, en dat is precies waarom het zo'n stille rol speelt naarmate we ouder worden. Veel mensen leven jarenlang met iets verhoogde waarden zonder duidelijke symptomen te merken. Na verloop van tijd zorgt een constant verhoogde bloeddruk echter voor extra belasting van het hart en de bloedvaten en beïnvloedt dit geleidelijk aan hoe goed ze functioneren.

Hoge bloeddruk hangt nauw samen met aandoeningen die je levensduur beïnvloeden, vooral hartziekten en beroertes. Omdat hart- en vaatziekten volgens de WHO nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd zijn , is bloeddruk een belangrijk longevity als het gaat om longevity — ook al lijkt het in het dagelijks leven niet zo belangrijk.

Langetermijnonderzoek laat zien dat het niet zozeer om één meting gaat, maar om hoe lang je lichaam aan hoge druk wordt blootgesteld. De gegevens van het Women's Health Initiative laten dit goed zien: vrouwen van 65 jaar en ouder met een systolische bloeddruk rond de 120 mmHg hadden de grootste kans om 90 jaar te worden, terwijl hogere waarden werden gekoppeld aan een lagere overlevingskans.

Als je het vanuit een longevity bekijkt, laat je bloeddruk zien hoe goed je hart- en vaatstelsel het doet door de jaren heen. Het gaat er niet zozeer om dat je op korte termijn iets doet, maar meer om het beschermen van je bloedvaten op de lange termijn.

Hoe je een gezondere bloeddruk kunt krijgen

De bloeddruk verandert meestal langzaam. Daarom vragen veel mensen hoe lang het duurt voordat veranderingen in je levensstijl invloed hebben op je bloeddruk. Vaak zie je al binnen een paar weken kleine verbeteringen, terwijl grotere veranderingen pas na een paar maanden consistentie optreden.

Dieet

Je eetpatroon heeft invloed op je bloeddruk door hoe je zout in balans is, ontstekingen en hoe goed je bloedvaten werken. Als je veel groenten, fruit, volwaardige voeding en plantaardige stoffen eet, is dat meestal goed voor een gezondere bloeddruk. Minder zout eten en minder superverwerkte voedingsmiddelen kan op den duur ook echt een verschil maken.

Lees longevity veel meer over eten en longevity : De complete gids voor voeding voor longevity eten, diëten en meer.

Sommige plantstoffen zijn interessant omdat ze goed zijn voor je bloedvaten. Anthocyanen, die je in felgekleurde vruchten en bessen vindt, zijn onderzocht omdat ze misschien de werking van je bloedvatwand ondersteunen.

Lees hier meer over anthocyanen en hun voordelen: Functie en voordelen van anthocyanen.

Endotheelfunctie

Vertelt hoe goed de binnenkant van je bloedvaten kan ontspannen en wijder worden om de bloedstroom te regelen. Een gezonde binnenkant van je bloedvaten helpt ze soepel te houden en zorgt voor een normale bloeddruk.

Oefening

Regelmatig bewegen helpt je bloedvaten soepel te blijven en zorgt voor een gezonde bloedcirculatie. Zowel aerobe training als krachttraining zorgen op de lange termijn voor een lagere bloeddruk in rust. Consistentie is belangrijker dan intensiteit — zelfs matige activiteit, als je het maar regelmatig doet, kan je op de lange termijn in balans houden. Lees longevity meer over oefeningen voor longevity : Oefeningen voor longevity

Stress en herstel

Chronische stress houdt je lichaam langdurig in een staat van alertheid, waardoor je bloeddruk na verloop van tijd kan stijgen. Door voldoende te slapen, te ontspannen en je dagelijkse stress te beheersen, help je je zenuwstelsel weer in balans te komen. Simpele gewoontes zoals wandelen, ademhalingsoefeningen en tijd buiten doorbrengen helpen daarbij.

Andere dingen die helpen zijn een goede nachtrust, niet te veel drinken, je gewicht op peil houden en sociale contacten.

Misschien vind je deze blog ook wel interessant: Meditatie & yoga voor longevity.

Je bloeddruk verbeteren met supplementen

Keuzes in je levensstijl, zoals eten, bewegen, omgaan met stressen slapen, zijn superbelangrijk voor een gezonde bloeddruk. Naast deze gewoontes kunnen bepaalde supplementen ook helpen als onderdeel van een bredere aanpak.

Het is goed om te weten dat er medische behandelingen voor hoge bloeddruk zijn die echt kunnen helpen. Beslissingen over medicijnen moeten altijd door een zorgprofessional worden genomen. Hier gaat het vooral om voedingsondersteuning, niet om behandeling.

Er zijn verschillende plantaardige stoffen onderzocht die goed zijn voor je hart en bloedvaten. Polyfenolen, die je in fruit, bessen en plantenextracten vindt, helpen je bloedvaten goed te werken en zitten vol antioxidanten. Anthocyanen zijn bijvoorbeeld onderzocht omdat ze misschien helpen je bloedvaten goed te laten werken en je bloed goed te laten stromen.

Andere stoffen zoals resveratrol, druivenpitextract, spermidine en ergothioneïne worden ook onderzocht omdat ze misschien goed zijn voor je bloedvaten en gezond ouder worden. Deze voedingsstoffen werken niet alleen, maar kunnen de processen ondersteunen die op de lange termijn invloed hebben op je bloeddruk.

Supplementen werken het beste als ze een aanvulling zijn op gezonde gewoontes in plaats van ze te vervangen.

Referenties

Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Hoge bloeddruk. Informatieblad. Genève: WHO; 2024.
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Hart- en vaatziekten (HVZ). Informatieblad. Genève: WHO; 31 juli 2025.
Haring B, Andrews CA, Hovey K, Shadyab AH, LaCroix AZ, Martin LW, et al. Systolische bloeddruk en overleven tot hoge leeftijd: resultaten van het Women’s Health Initiative. medRxiv [Preprint]. 29 juni 2023. doi:10.1101/2023.06.22.23291783.
Ehret GB, Ferreira T, Chasman DI, Jackson AU, Schmidt EM, Johnson T, et al. De genetica van bloeddrukregulatie en de doelorganen ervan, gebaseerd op associatiestudies bij 342.415 mensen. Nat Genet. 2016;48(10):1171–1184. doi:10.1038/ng.3667.
Liu M, Zhang S, Chen X, Zhong X, Xiong Z, Yang D, et al. Hoe je bloeddruk in je midden- tot latere jaren samenhangt met het risico op hart- en vaatziekten en overlijden. Front Cardiovasc Med. 2021;8:632514. doi:10.3389/fcvm.2021.632514.